Nederland opent deur voor teruggave koloniale archieven; Curaçao diende al verzoek in
DEN HAAG/WILLEMSTAD – Nederland opent officieel de deur voor de mogelijke teruggave van koloniale archieven aan voormalige koloniën binnen en buiten het Koninkrijk. Dat schrijft minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Rianne Letschert in een beleidsreactie op het advies Omgaan met gedeelde bronnen van het koloniale verleden.
Curaçao heeft inmiddels al een officieel restitutieverzoek ingediend voor historische archieven van Curaçao, Bonaire en Aruba die zich in Nederland bevinden.
Volgens de minister vormen koloniale archieven onderdeel van het historische onrecht uit de koloniale periode en kunnen zij een belangrijke rol spelen in erkenning en herstel. In de beleidsreactie staat dat Nederland bereid is om waar mogelijk stappen te zetten om dat onrecht te herstellen.
Het kabinet neemt daarmee de belangrijkste aanbevelingen van de Raad voor Cultuur over. Er komt een officiële procedure voor verzoeken tot teruggave van koloniale archieven en een onafhankelijke commissie van archiefexperts die dergelijke verzoeken gaat beoordelen.
Curaçao diende al verzoek in
Opvallend is dat Curaçao al in 2024 een formeel verzoek heeft gedaan voor de repatriëring van de zogenoemde Oude Archieven van Curaçao, Bonaire en Aruba tot 1828 en de archieven van na 1828. Deze documenten bevinden zich momenteel in het Nationaal Archief in Nederland.
Volgens de beleidsreactie werden de archieven destijds naar Nederland overgebracht vanwege betere bewaaromstandigheden en om ze te inventariseren.
Nederland kiest niet voor automatische teruggave van archieven. In de beleidsreactie staat dat altijd een belangenafweging nodig blijft, omdat koloniale archieven volgens het kabinet deel uitmaken van een “gedeeld verleden” met meerdere betrokken landen en gemeenschappen.
Herkomst
Daarnaast wil het kabinet een grote inventarisatie laten uitvoeren naar de herkomst van koloniale rijksarchieven. Daarbij moet onder meer worden onderzocht welke archieven mogelijk zonder instemming of onder druk naar Nederland zijn overgebracht.
Voor het Caribisch gebied bevat de beleidsreactie nog een tweede belangrijk element. Nederland wil samen met Aruba, Curaçao, Sint Maarten en Caribisch Nederland werken aan betere digitalisering, ontsluiting en toegankelijkheid van koloniale archieven.
Voor de uitvoering van het beleid stelt het kabinet vanaf 2027 jaarlijks een half miljoen euro beschikbaar.
